Een Rookmelder geeft een luid signaal wanneer er rook gedetecteerd wordt. Rookmelders alarmeren personen in een pand door te wijzen op rookontwikkeling zodat er snel actie ondernomen kan worden: de brand blussen indien mogelijk of vluchten. In dit artikel leggen we u stap voor stap uit waar op te letten bij het kopen en plaatsen van rookmelders.

Inhoud:

  1. Verschillende type rookmelders
  2. Rookmelder of CO-melder?
  3. Rookmelder wetgeving en verplichting
  4. Waar plaats ik een rookmelder?
  5. Plaatsen waar u geen rookmelder dient te installeren
  6. Wat als de rookmelder piept?
  7. De batterijen vervangen van uw rookmelder
  8. Koppelbare rookmelders
  9. Slimme gsm-rookmelder
  10. Onderhoud en reinigen van een rookmelder
  11. Advies beste rookmelder

Verschillende type rookmelders

Er zijn verschillende type rookmelders die ieder op een andere manier werken:

Ionisatierookmelder

Ionisatierookmelder Ionisatierookmelder

Dit type rookmelder werd het meest verkocht, simpelweg omdat deze het goedkoopste is. Dit type is uitgerust met een radioactieve bron die geladen deeltjes uitzendt die opgevangen worden op een elektrode. Wanneer er rookontwikkeling is worden de geladen deeltjes gedeeltelijk door de rook geabsorbeerd waardoor de ‘stroming’ minder sterk wordt. Dit is voor de rookmelder het teken dat er een signaal gegeven moet worden.

De ionisatie rookmelder is tegenwoordig een verouderd model en wordt niet meer verkocht. Sinds eind 2015 mogen de ionisatie rookmelders niet meer verkocht worden vanwege het gevaar dat de radioactieve deeltjes vrijkomen als de rookmelder verbrand tijdens een woningbrand. Ook wordt het risico te groot bevonden dat afgedankte ionisatie rookmelders met de radioactieve deeltjes gaan rondzwerven en vrijkomen. Ionisatie rookmelders die voor 31 december 2015 zijn aangeschaft mogen nog wel gebruikt worden.

Bij het toepassen van de radioactieve deeltjes is er geen sprake van gevaar omdat de stof beschermd wordt tegen aanraking en verspreiding. Zolang de rookmelder in huis hangt en geen schade oploopt vormt de ionisatie rookmelder geen gevaar.

Optische rookmelder

Optische rookmelder Optische rookmelder

De optische rookmelder is tegenwoordig de meest toegepaste rookmelder. In de optische rookmelder wordt er een infrarood lichtbundeltje naar een gevoelige cel gezonden. Wanneer er rook in de baan van het lichtbundeltje komt merkt de gevoelige cel dat er niets binnenkomt en hierdoor geeft de rookmelder een alarm.

Optische rookmelders zijn er werkend op batterij, maar ook op netstroom. Belangrijk om rekening mee te houden bij het aanschaffen van een optische rookmelder is dat de rookmelder voorzien is van het EN 14604-keurmerk. Dit keurmerk toont aan dat de brandmelder goedgekeurd is volgens de Europese normen.

Zowel ionisatierookmelders als optische rookmelders zijn effectief, maar een optische rookmelder wordt aangeraden in woningen. Het is namelijk gebleken dat het merendeel van de woningbranden begint met een smeulende brand. Bij een smeulende brand zal een optische rookmelder eerder alarm slaan dan een ionisatierookmelder. Bovendien is de ionisatierookmelder niet meer te koop.

Thermische rookmelder

Thermische brandmelder Thermische brandmelder

Een thermische rookmelder is eigenlijk de verkeerde naam voor deze brandmelder. Een thermische rookmelder is een andere naam voor hittemelder en detecteert geen rook. Het zou dus eigenlijk een thermische brandmelder moeten heten, maar wordt vaak verward met thermische rookmelder. 

Een thermische brandmelder detecteert hitte en snelle verandering in temperatuur. Als er een (te) hoge temperatuur gemeten wordt zal de hittemelder net als de rookmelder alarm slaan. Hittemelders zijn geschikt voor ruimtes waar een rookmelder niet werkt, zoals stoffige ruimtes of garages waar uitlaatgassen aanwezig zijn.

Naast de verschillende type rookmelders zijn er ook verschillen in stroomtoevoer. Er zijn rookmelders die werken op netstroom (230V) en rookmelders die werken op batterijen (9V). 

230 Volt rookmelder

230 Volt rookmelders zijn rookmelders die op netstroom worden aangesloten. Vaak is dit type rookmelder voorzien van een back-up batterij voor als de stroom uitvalt. In geval van brand zou de stroom namelijk uit kunnen vallen.

9 Volt rookmelder

9 Volt rookmelders zijn brandmelders die werken op een 9 Volt batterij. Een groot voordeel van deze rookmelders is dat ze niet op netstroom werken en daardoor op erg afgelegen plekken inzetbaar zijn.

Dankzij de werking op batterijen is dit type rookmelder ook inzetbaar op boten en in caravans of campers.


Rookmelder of CO-melder?

Rookmelders en CO-melders worden weleens gezien als identieke melders. Het is belangrijk te weten dat dit niet het geval is. Een rookmelder detecteert geen CO en een CO-melder detecteert geen rook.

Het inademen van zowel rook als koolmonoxide kan dodelijke gevolgen hebben, daarom is het erg belangrijk dat u een rookmelder én een CO-melder in huis heeft.


Rookmelder verplichting en wetgeving

Het is in Nederland niet verplicht een rookmelder in huis te hebben. Echter wilt de brandweer wel dat woningen verplicht voorzien worden van een rookmelder. Dat is met het bouwbesluit van 2012 ook daadwerkelijk bereikt: nieuwbouwwoningen moeten verplicht voorzien zijn van rookmelders conform richtlijnen in het bouwbesluit volgens NEN 2555.


Waar rookmelder plaatsen?

In Nederland had in 2015 35% van de woningen een werkende rookmelder op de juiste plaats in huis hangen. 65% van de woningen had geen rookmelder, of had deze op de verkeerde plaats hangen waardoor de rookmelder geen effect heeft.

Om op tijd gewaarschuwd te worden voor brand is het belangrijk dat de rookmelders op de juist plek hangen. Als u ervoor kiest één rookmelder op iedere etage te plaatsen dienen de melders tussen de slaapvertrekken gehangen te worden, op de overloop. Ook op zolder dient u een rookmelder te installeren.

Bij een gelijkvloerse woning met één slaapkamer hangt u de rookmelder drie meter van de slaapkamerdeur af zodat de brandmelder ten alle tijden goed te horen is.

Het is ook belangrijk dat ruimtes met veel elektrische apparaten voorzien zijn van een rookmelder.

Een risicovolle ruimte in huis is de meterkast. In deze ruimte komt alle elektriciteit samen en komt explosieve energie in de vorm van gas en elektriciteit binnen. Het is daarom zeer verstandig om in de meterkast een rookmelder te plaatsen.

Bij rookontwikkeling stijgt de rook op. Als de rook het plafond bereikt heeft zal de rook zich horizontaal verplaatsen langs het plafond. Hang de rookmelder zo centraal mogelijk in de ruimte waardoor de melder snel rook detecteert in geval van brand.

plaatsen-rookmelders Ruimtes waar u het best een rookmelder kunt plaatsen.

Indien het niet mogelijk is de rookmelder in het midden van de ruimte te plaatsen moet u er rekening mee houden dat de melder 10cm van de muur geplaatst wordt. Als het onmogelijk is de rookmelder aan het plafond te bevestigen kunt u de brandmelder aan de muur hangen, ten minste 10cm en maximaal 30cm van het plafond. Raadpleeg hier ten alle tijden de handleiding voor.


Plaatsen waar u geen rookmelder dient te installeren

  • Garages, uitlaatgassen kunnen zorgen voor valse brandmeldingen.
  • Ruimtes waar de temperatuur onder de 0 graden Celsius kan dalen en boven de 40 graden Celsius kan stijgen.
  • Stoffige ruimtes, stof kan een vals alarm veroorzaken.
  • Vochtige ruimtes, vocht kan een vals alarm veroorzaken.
  • Ruimtes waar veel insecten aanwezig zijn, insecten kunnen storingen veroorzaken.
  • Keukens en badkamers, stoom en rook van het koken kan een loos alarm veroorzaken.
  • Naast TL lampen, het geluid van de TL buizen kan een loos alarm veroorzaken.

Wat als de rookmelder piept?

Een rookmelder kan verschillende signalen geven. Zo kan de rookmelder gaan piepen wanneer de batterij leeg is, het einde van de levensduur bereikt is en het belangrijkst: wanneer er rook gedetecteerd is. Om zeker te weten wat de verschillende meldingen betekenen is het verstandig de handleiding van de rookmelder goed door te nemen.

Weet u wat u moet doen in geval van brand? Het belangrijkste is om niet in paniek te raken en goed na te blijven denken. Volg het stappenplan:

  1. Waarschuw uw huisgenoten
  2. Zorg dat alle aanwezigen de woning veilig verlaten
  3. Controleer voordat u een deur opent of deze warm is, als de deur warm is kan er brand zijn in de ruimte achter de deur. Wanneer u de deur opent komt er meer zuurstof bij de brandhaard en vergroot u het gevaar op uitbreiding. Houd deuren zoveel mogelijk gesloten.
  4. Wanneer er veel rook in de woning is moet u laag bij de grond blijven en voorkomen dat u rook inademt
  5. Verzamel buiten met uw huisgenoten
  6. Bel het alarmnummer
  7. Ga absoluut niet terug de woning in voordat de brandweer gearriveerd is

De batterijen vervangen van uw rookmelder

Het kan voor komen dat uw rookmelder signaal geeft dat de batterijen leeg zijn, en als u de batterijen vervangt de rookmelder blijft piepen. Waarschijnlijk heeft u verkeerde batterijen in de melder geplaatst. In de handleiding staat vermeld welke batterijen geschikt zijn voor de betreffende rookmelder.

Regelmatig komt het voor dat rookmelders blijven piepen nadat de batterijen zijn verwijderd. Dit komt omdat u waarschijnlijk de back-up batterij verwijderd heeft van uw rookmelder die werkt op 230V netstroom. Als de rookmelder werkend op 230V netstroom piept is het zeer waarschijnlijk dat deze geen stroom via het lichtnet krijgt, maar werkt op de back-up batterij. De rookmelder piept dan zodat u weet dat er iets mis is met de stroomtoevoer via het lichtnet. Het kan bijvoorbeeld zijn dat er een stroomstoring is.

Rookmelders die enkel op een 9V batterij werken dient u jaarlijks van nieuwe batterijen te voorzien. Brandmelders die werken op AA of AAA-batterijen dient u om de 2 à 3 jaar te vervangen. Zo voorkomt u dat de rookmelder problemen krijgt en weet u zeker dat de brandmelder werkt bij brand.


Koppelbare rookmelders

Brandmelders koppelen

Tegenwoordig zijn veel rookmelders met elkaar te koppelen, zowel met draad als draadloos. Dit biedt veel voordelen betreft de veiligheid van uw woning. Wanneer er bijvoorbeeld brand op zolder is en alle bewoners zijn in de woonkamer, zou de brand pas zeer laat opgemerkt worden. Maar als de brandmelders gekoppeld zijn gaat de melder beneden ook af waardoor iedereen op tijd gewaarschuwd wordt.


Slimme gsm-rookmelder

Bepaalde modellen rookmelders zijn voorzien van een simkaart. Met behulp van de simkaart is de rookmelder verbonden aan het telefoonnetwerk waardoor deze niet afhankelijk is van een wifinetwerk.

Als deze brandmelder rook detecteert klinkt er ter plaatse een alarm en krijgen de telefoonnummers en email adressen gekoppeld aan de brandmelder een bericht. Dit type rookmelder is erg geschikt voor in bijvoorbeeld in pakhuizen en magazijnen. Maar ook op boten en in garages is dit type ideaal.


Onderhoud en reinigen van een rookmelder

Om te zorgen dat een rookmelder goed blijft werken moet deze minstens één keer per maand onderhouden worden. Dit kunt u heel eenvoudig en snel doen.

Zorg in ieder geval dat u bij het onderhoud de rookmelder test. Op alle rookmelders zit een knop waarmee de rookmelder getest kan worden. Naast het testen van de brandmelder dient u stof te verwijderen van de rookmelder. Dat kan bijvoorbeeld met een stofzuiger. De buitenkant kan worden gereinigd met een licht vochtige doek.

Haal bij het onderhouden van de rookmelder de batterij nooit uit de rookmelder tenzij u de batterij vervangt.

Een rookmelder gaat in de meeste gevallen 10 jaar mee. Wanneer deze 10 jaar voorbij zijn geeft de brandmelder een signaal zodat u weet dat hij vervangen moet worden.

Rookmelder schoonmaken Reinig de rookmelder met een stofzuiger zoals op de afbeelding getoond.

Best geteste rookmelders 2018

Om de betrouwbaarheid van rookmelders te testen hebben hebben de VEBON en consumentenprogramma Radar een aantal rookmelders getest. Om u te helpen bij het maken van een keuze hebben wij de best geteste rookmelders op een rijtje gezet.

VEBON testte de First Alert Long Life(First Alert SA700LLCE) en de Ajax 29D als betrouwbaar. Bij consumentenprogramma Radar kwamen de First Alert SA700 en de Kidde 10Y29 als erg betrouwbaar uit de test.

Als afsluitend advies lichten wij de 3 rookmelders uit die het meest berouwbaar zijn:

FireX 4973 KF20

De FireX 4973 KF20 is een optische rookmelder welke werkt op 230V netstroom en is uitgerust met een 9V batterij voor als de stroomtoevoer wegvalt. Deze rookmelder is via bekabeling koppelbaar en erg energiezuinig. De rookmelder is NEN2555 en NEN14604 gecertificeerd.

Bekijk de FireX 4973 KF20

First Alert SA700LLCE

De First Alert SA700LLCE optische rookmelder werkt op een 3V lithiumbatterij die tot wel 10 jaar mee gaat. Na 10 jaar dient de rookmelder vervangen te worden. Als de batterij bijna leeg is geeft de rookmelder gedurende 30 dagen een alarm waardoor u ruim de tijd heeft deze te vervangen.

Bekijk de First Alert SA700LLCE

Kidde 10Y29

De Kidde 10Y29 is een optische rookmelder met een duurzame lithiumbatterij welke 10 jaar mee gaat. Na deze 10 jaar dient de melder vervangen te worden. De Kidde 10Y29 is EN14604 gecertificeerd.

Bekijk de Kidde 10Y29

Bent u benieuwd naar ons complete assortiment rookmelders? Via onderstaande button kunt u ons gehele assortiment rookmelders bekijken. Voor meer informatie per type rookmelder kunt u terecht bij de productinformatie van het betreffende product.

Bekijk ons volledige assortiment rookmelders

Laatst geupdate: 5 juni 2018